Een Froach blods. . .

E en Froach blods. . .

Wat is eelich Winachen
well weet dat woll noch
well denkt

an dat hillich Geböören
jedeneen de lett dat kroaken
as wenn dat üm geit

de Welt to verföören
Winachen
dat hett Frää to bedüüden

un Minschlichkeit
hier up de Eer
woneem schulln anners

de Klokken woll lüüden
wenn Een deit de Anner blods säär
loat dat heele Gedrüüs

moal ünnern in d’ Schappen
denn schall dat in de Hüüs
mit de Freud ok wäär klappen.

© ee

Dodensönndach.

Dodensönndach
Stillichkeit
Graftenruh’ un Hillichkeit

Stoom licht över Kaarkhoffs Wischen
Klokkenlüüden
un dortüschen

heel van wieden
huulen van een Schkippssireen
wiel, de Stüürmann
kann de Kant nich sehn

de Koptein de sücht blods griese Lücht
de häntich över d’ Woater flücht
he meent tomoal de Seel’n to spöörn
de hüm willt in d’ Hoaben föörn
.

©ee

https://christinvonmargenburg.blog/schrievhuus/

mit vielen weiteren Plattdeutschen Gedichten und Erzählungen.

Novembertied …

Novembertied …

De elmte Moand is dat in d’ Joahr,
de vöörletzde siet ole Tieden –
man sücht in disse Nääveldoagen
nachtens de griese Kerl woll rieden.

As Schimmelrieder hett hüm wall
oold Stormens Theo all beschrääven,
un Minsch begript nich wat dat schall –
wat dat bedütt, föör Minschens Lääven.

De Minsch as lütji Eerdenkruper
benöömt sien Waark un sükk as „Super“ –
doch „Super“ man, dat is he wohl
bi Schlukk un Beer un Alkohol.

Wat aal dat anner hier angeiht –
Natur un goode Welt bewoahr’n
de Mohr doch in de Mengsel schleit,
wiel – Minsch hett dor doch laang verlor’n

© ee

Bild von cocoparisienne auf Pixabay

Novemberküst …

Novemberküst …

Griese Lücht un griesen Hääven –
griesed Woater, Stöörmbelääven,
dat schüümt un schakkert an de Kant –
ritt Stükken rut ut haarstich Land.

Kikkt as een füünschen Woaterkeunich –
mit Wellens Kroon as Oogen gleunich,

blääkt as een Koppel dörgoahnd Ossen –
deit schnuuven ut sien Woatermuul –

is stark as hunnerddusend Vossen,
wenn he kummt ut sien Woaterkuul

un rekkt sükk hoch to Bargenhöächte –
spüttert rein de Wulken natt –
koam blods nich noa in siene Nöächte
un goa hum bäter man ut’d Padd.

© ee

Laat uns so beden:

 

Laat uns so beden:

De goothartig Gott wees vör Di, dat he Di den rechten Weg wiest,
He wees neven Di, üm Di in de Arm to sluten un Di to schütten
He wees achter Di, üm Di to bewohren vör allens Tücksche.
He wees ünner Di, üm Di uptofangen, wenn Du föllst.
He wees in Di, üm Di to tüschen, wenn Du trurig büst.
He wees üm Di rümmer, Di to defendeern vör jichenseen Överfall,
He wees över Di, Di to segen.
So segen un bewohr Di de goothartig Gott.

So dank ik em, dat he mit uns west is,
un wieder mit uns is:

Neven uns,
achter uns,
ünner uns,
in uns,
üm uns rümmer,
över uns.
So willt wi em laven alle Tiet,
em, den goothartigen Gott.

Amen

Na en Irischen Segen

© ee

Erinnerungen an Greetsiel …

 

Erinnerungen an Greetsiel …

Dörst …

De Twillingsmöählen van Greetsiel wischken jüüst an mien Oogen vöörbi. – glieks bün ikk dor wor ikk hen will. De Oalrökeree van Hoyer in Twixlum steit ganz boaven up mien Plakkzädel an d’ Armaturenbrett. Gräsich waarm is dat in mien blikkern Kist van Hüdschefüdel. Dörst hevv ikk. Un so up Schlach hevv ikk een Bild ut miene Läärtied up Nördernee in d’ Kopp fastsitten.

Jan hukelt tomoal tägen mi in d’ Auto – mien ole Frünnd Jan Kleen ut Greetsiel. Jan mit dat groode Haart för us Jungvolk, dat wi up Nördernee in d’ Kaiserhoff för dat Lääven trechttimmert wurden. Jan Kleen mit dat groode Heimweh noa sien Dörp – un noch gröttern Jank noa ‚Ulferts Beer’ in Jonny Matz sien Krooch. Jan wee Müürmann van Huus ut, un in d’ Kaiserhoff hör aal dat to sien Boantje, wat mit Müüren. Putzen un Ploastern to doon har. He wee een van de Huushandwarkers.

Jan leep mit stieve Knoaken stöäkelich as een Oahnt dör de Olldach – wiel hüm dat Rheumoa so düchdich in d’ Kniep har. Oaber blossich jümmers bit Fieroabend hen.
Denn poas he sien Rheumatismich – so sää he woll – düchdich een mit Foot in d’ Mors, un leet dat in sien lüütji Koamer allenich trüch. Bit annern Mörgen – denn har hüm dat wäär tofoat.
Üm Klokk fief wee vöör de Handwaarkers in d’ Huus Fieroabend – fief Minüten loater stunn Jan piedelik in Jonny Matz sien Krooch, un galler sükk mit Kattun de eerste halvige Liter ‚Ulferts’ dör sien utdrööchted Halsgatt. Well genau henkeek, de kunn woll allmoal de Stohm ünner sien Nöäs upstiegen sehn.

Sien „Munterholln“ tägen us leep jümmers „Ikk moot gau noa Jonny to, un mien Knoaken schmeeren“ achteran. Noa twee Moat ‚Ulferts’ – un een lütten Sööpke dormanken – sprung Jan as so een Hüldop, de wat mit Pietsch kräägen hett, dör Jonny sien Krooch.
Eenmoal dor hevvt wi Jungs Jan denn richtich wat Goodes doan. Us Boas wee för twee Doach röver noa d’ Fastland seilt, üm dor wat to beschikken. Jan wee schmiddachs all bit up de Grund utdrööcht. Wi Jungs hevvt us Pennings aal tohoop lächt, un bi Wallenta in d’ Doamenpadd Beer hoalt.

Wiel wi nu joa prakkeraktisch veranloacht weesen, hevvt wi dat Beer in Wallenta sien Klüterloaden glieks ut de Buddels in twee tein Liter Emmers glukkern loaten. Up disse Oart bruksen wi keen leddich Buddels wäär in de Loaden retuur brengen – un Jan kunn glieks as een Oss ut de Emmers supen. Well nu mit Schuuren över d’ Pukkel Igittigittt sächt, de hett ni nich in seine Kinnertied so richtich van Haarten in Schiet rümkleit. Kiek – un jüüst genau dat har ikk in disse Momang dor tüschen Greetsiel un Twixlum am leevsten doahn. © ee

ewaldeden

Tanten un Verwandten . . .

Tanten un Verwandten . . .
Disse Oart Minschen kann sükk een – wenn he in de Welt stüürt word – joa nich utsöken. Dor mutt man denn so mit tofrää wääsen as dat is. Updrükkt hevvt see dat joa nich vöör d‘ Kopp, de Verwandschkupp, wenn man hör dat eerste moal sücht. Man moot denn as een neeäd Minschke eers sinnich dor rinklautern. Mit de Tied krist du denn to weeten, in wekke Riech du hör setten kannst.
Een Deel dorvan de  steit vöörnan – dat sünd de Gooden. De annern verdeelt sükk stükkenwies noa achtern. So hevv ikk dat ok to weeten kräägen. 
Een Tant van mi – een van mien Voader sien Moder hör Deerns – de woahn in Jewer – stuuv boaben de Sükenkass dor wee hör Woahnen.
Dat Mannsbild, wat dorto gehör – wi nöömen hüm Unkel – de wee de Boas van dit Institut. He wee een haartensgoden Kierl, de ok sien Krüüz mit sien Olschke har. Liekers – dat har he sükk joa sülvst up sien Pukkel lächt.
Wi drüssen nich Tant Leni särgen – „Helene“ mussen wi särgen – dor geev see een Hüpen up. Een bäten benaut wee see in d‘ Kopp – wi säen ünner us jümmers: “ See is licht överkandidelt“.
Wenn us Ollen us up Böschkupp stüürt harn, üm bi us Tant Leni in Jewer wat to beschikken, denn mussen wi ünnern an de Poort an een missingsch Pingeltau luuken un dornoa fief Trää torüchgoahn. Dormit see – „Tante Helene – van boaben sehn kunn, wokeen dat wee de hör visiten wull. 
Sönndachstüüch – wenn d‘ gung ok noch wat bäters – dat muß man all anhemm’n. Anners leet see us gannich rin – wiel – ünner Sönndachsstoat wee dat nich „Standesgemäß“. So’n plietschen Tant wee dat!
Wat hör ikk dor well bölken? So wat geit joa in een Minsch alleen nich rin! – recht is dat! Dor weesen noch ‘n Stükk ov wat Deerns – de weesen in mien Oogen good – bit up een – de stunn hör Süster in niks noa. Wenn ok up een annern Oart. 
In de schlechde Tied, glieks noa de groode Weltenbrand, har Moder hör een heelen Barch wullen Däkens schunken – för de Kinners, dat de sükk tominnst waarmen kunnen.
Moder har de jüüst van de Serben-Suldoaten in Sengwardöng tägen Schlukk un Fettichkeiten intuuscht.
Twee Doach loater koamt wi noa een kladderigen Dach van us Tuur dör Oostfreesland schnoabends bi hör in d‘ Köäken rin – un wat seecht wi? Tant Käte sitt mit hör breeden Mors up d‘ Köäkenfüürstää un is an inbööten.
Nä, nääää – nich mit Holt ov mit Törf – mit de wullen Däkens, de Moder hör för de Kinner warmtohollen gääven har.
Un wat sächt see to mien Moder, de mit oapen Halsgatt vöör hör stunn, wiel see dat nich foaten kunn wat see dor seech? De Kinners schöält dat doch waarm hemmen.
Kiek – un dat meen ikk mit sünnerboar. 
Mennichmoal froach ikk mi, ov dat bi mi noch aal an d‘ richtich Stää sitt – bi so een Verwandschkupp – un bün denn elker Mörgen wäär blied, dat man dat bi mi woll noch nich up disse Oart sücht!
 © ee

Plattdüütsch vöör d’ Gericht . . .

Plattdüütsch vöör d’ Gericht . . .
Nich dat ji nu meent, us Modersproak har wat utfrääten un stunn dorüm vöör d’ Gericht – ov so. So wee dat man nich. Wenner us Modersproak ok all old is as Methusaleem – ji weeten joa woll, de Keerl mit de laange griese Boart ut dat hillige Book – is see wiers noch netso unschüllich as een witten Engel. Wat man joa van Düütsch nich särgen kann. Wiel – dor is foaken sowat buntklörichs tüschen, wenn dat ut de Halsgatten kummt, dat man de Grund heel nich mehr kennen kann. Nänä – mi wull so een hochdreide Gesellschkupp ut dat süüdersche Düütschland an d’ Knipke – wor ikk so niks inhevv. Wiel aal hör Griepen bi mi in d’ Taaschke hör niks brocht har, hevvt see mi vöör d’ Gericht schluurt. Dor schull ikk nu „amtlich“ verdönnert worden, van dat Geld wat ikk nich har, hör wat to gääven, wat hör gannich tostunn.
See harn sükk dat richtich goaelk utmoalt – eenfak wat ut de Lücht griepen, dat irgendeen Minschke as Räkning henstüüren un kasseern. Jo man – nich mit mi. Blossich wiel een so’n Halfmallen up Papier magelt har, ikk har dat un dat doan, schull ikk Gebührn betoalen. Dat, wat de Fent upschrääven har, dat wee liekers netso woahr, as wenn he sächt har, de Poapst licht in d’ Wääkenbäed un schmitt Twillings. De Keerls bi de fiene Gesellschkupp – dor in dat süüdersche Düütschland – de hevvt gannich keeken, ov dat woahr is. Dat gieren noa de Doalers de see bi mi hoalen wull’n – dat hett hör Denken utschkalt. An de Rääken – un dat tweemoal upfördern, de to betoalen – hevv ikk mi nich keert.
Un so keem dat, as dat koamen muß – ikk muß vöör d’ Gericht in de Residenz in Ollnbörch. Ikk wee reinwäch verbiestert – un so’n spierke wee de Glooven an de Gerechtichkeit mi all verlüstich goahn. De Dach un de Stünnen wee nu ansett. Man har mi een Vöörloadung tostüürt. De Gesellschkupp wull to de Termin een Avkoaten stüüren – dat harn see mi künnichmoaken loaten – see wullen mi wiers dat Trillern bibrengen. Een Oostfrees dat Trillern bibrengen – wat harn de Süüderdüütschen woll för Küän in d’ Kopp. Nu wee dat joa sowiet. Dat hooge Gericht seet mit veer Mann achter de Galerii. Mi tägenöver hukel een Avkoat in Dübbelutgoav mit sien Papiernkuffers – de Deerten ween grötter as twee Melkbummen mitnanner. Oogott – dorch ikk so bi mi – bi de Nürnbarger Prozessen noa de tweede Weltkreech harn de Avkoaten weniger Papiern up d’ Disch. Wat keem dor woll up mi doal.
Oaber tomoal plies de leev Gott so’n spierke dör dat böverst Huukje ünner d’ Soaldekk to mi her, un sää heel sinnich to mi, schnakk Plattdüütsch, mien Jung. Kiek – un dat hevv ikk denn ok doan.
Un so gung dat denn ov:
De Richter: „ Guten Morgen, miteinander!“
De Soal: „Guten Morgen!“
Ikk as Solostiäm dortüschen: „Moin aal mitnanner!“
Tein Oorn wesselten de Richt, as mi de Richter glieks achteran frooch: „Sind Sie der Beklagte Ewald Eden?“
„Joa mien Heer, dat bün ikk.“
„Persönlich?“ leep dor so’n bietji twiefelnd achteran – as wenn hüm de Gedanken koamen wee, ikk har villicht een van mien hollandsch Twillingsbroers stüürt.
„Recht so – ikk bün de Ewald Eden ut Schörtens, de See körtens nööcht hevvt hertokoamen. Oaber ikk schnakk Platt – ov dröff ikk dat hier nich?“ – hevv ikk vöörsichtshalver glieks künnich doan.
Vöörn achter de Galerii trukk so’n lichtet Schmüstergrien’n van de een Kopp to de anner – blods noa de Avkoatengesichten mi tägenover is dat nich hensprungen – dor kann ikk mi nich fasthollen, hett dat Grienen säker föölt.
Nu krist du wat to hörn – schoot mi su dör de Kopp.
De Richter dorup licht schmüsterich. „Soso – näänää“
Joa wat denn nu dorch ikk – dor kann doch keen Minsch schlau ut warden.
„Näänää – dat dröfft see“ – un to de Avkoat hendreit „das dürfen Sie. Dat schöält wi all henkriegen.“
Irgendwat wee anners in de Soal veer an dissen Mörgen.
De Richter: „Denn brauchen wir heut’ ja bloß beschließen – – mmhh – – – ach nein – es ist ja Einspruch eingelegt worden – fristgemäß – Herr Anwalt – Sie stellen sicher den Antrag, das Urteil vom letzten Monat bestehen zu lassen.“
Nikkoppen van de Avkoatenstool – een drei van de Richterskopp to mi: „Un See … See mooten de Gägenandrach stellen.“
Dorup ikk: „Moot ikk nu noa Huus andoal, mi hensetten un dat upschrieven?“ „Näänää – dat will ikk woll för Hör beschikken – nu glieks. Dorför sitten wi hier.“
Dree, veer Satzen lopen noa de öllere Schrieversche an sien rechter Kant hen, un to mi kummt de Froach:
„See läänt de Förderung ov?“ Mi dücht dat hoast, as wenn dat ganns keen Froach wee, so as he dat sää. Dat geev mi binnerwendich rein Stöähn bi mien Antern. „Recht so – hooget Gericht – ikk weet gannich, wat ikk hier schall. Blods wiel een Minsch in sien kroakelich Kreiuulnteekens dor noa de Gesellschkupp henschrääven hett:
„Bunter Abend in Rechtsupweg – Veranstalter Ewald Eden – dat hevv ikk so ziteert, wiel dat dor in Düütsch steit……….“
„Ach so – sie können Hochdeutsch?“
Will he mi vergöäkeln? schweeft dor mirdenmanken de Froach över de Galerii.
„Wiers kann ikk Düütsch – dat hevvt de Mesters us in d’ School joa läärt – ikk bün oaber joa keen studeerden Avkoaten – wenn ikk hier in Düütsch täägen de Paragroafenschoosters van de anner Kant anträden moot – denn hevv ikk bi dat Spill joa furs een schroaret Bladdji in d’ Füüsten. Un as mien eegen Översetter kann ikk joa nich good fungeern – denn wee ikk joa befangen“
Nikkoppen weiht van de Galerii to mi röver, ünnerlächt mit een suutjet:
“Dat schall ikk woll för See doon.“
Hett dat Hooge Gericht villicht ok all moal up mien Stool säten?
„Mien leeve Heer Eden – See hevvt joa een moien Breef an dat Gericht stüürt – liekers in Düütsch is de in Düütsch holl’n …“
Hör ikk dor so’n lichten Twiefel? Har ikk dat man ok all up Platt moakt – schütt mi dör de Kopp.
„Hooget Gericht – dröff ikk dorto särgen, dat ikk ok Düütsch schrieven läärt hevv – nich dat een nu denkt, dat hett een annern för mi schrääven.“
Dat muß ikk eenfak in d’ Richt setten – so’n bäten Stollt hett man joa ok.
De Vöörsitter dreit sükk noa de anner Kant – he sücht ut, as wenn hüm wat in d’ Nöäs killert.
„Stimmt die Klägerseite zu, daß ich den Brief hier verlese?“
Dübbelted Nikkoppen krupt tüschen de melkbummengrooten Papiernkuffers wäch – noa de Richterdisch hen.
Eenmoal moot dat Hooge Gericht sükk noch schnuuven – „ich bitte um Ruhe“ – moot he noch ähm in d’ Soal puusten – un denn faangt he an vöörtolääsen:
  „Hohes Gericht –
hiermit lege ich gegen das mir am 06. September 2003 zugestellte Versäumnisurteil des Amtsgerichts Oldenburg in seiner Gesamtheit Widerspruch ein. Die GEMA – oder wie die feine Gesellschaft sonst heißt – scheint mir ein ordentlich auf Geldscheffeln ausgerichteter Haufen zu sein. Auf Grund einer in krakeliger Jungmädchenschrift erfolgten Mitteilung – über einen „Bunten Abend“ in der ostfriesischen Teilgemeinde Rechtsupweg – Zahlungsforderungen gegen mich zu erheben. Wenn mir ein Kind mitteilt, auf meine Orchideen im Garten hätte jemand gepupst, schaue ich erst einmal nach, ob es sich auch so verhält, bevor ich den Pupser auffordere, für sein Tun einzustehen. Ich kann natürlich nicht beweisen, daß in Rechtsupweg kein „Bunter Abend“ am genannten Termin stattgefunden hat – genauso wenig wie ich beweisen kann, daß es keine Marsmenschen gibt. Ich jedenfalls habe die Gemeinde Rechtsupweg noch niemals am Abend zu Gesicht bekommen. Ebenso habe ich dort keinen „Bunten Abend“ organisiert. Ich unterstütze allerdings in meiner Eigenschaft als Moderator von Radio Jade in Wilhelmshaven Hilfeveranstaltungen – besonders im Bereich des Tierschutzes.“
  Dree Minüten düürt dat hoast, bit de Gesichten in d’ Soal sükk wäär sülvst to foaten hevvt. De hollt sükk oaber heel genau an de Tied, denk ikk – net as de Speegelploaten bi mi in d’ Roadio.
Tweemoal tikkert de Hoamer up de eeken Dischploat un verjoacht de letzde Kiekser ut de Soal.
„Mien Heer Eden – willt See dor noch wat anhangen?“
Mi lett, as wenn de hooge Heer Richter up een Togoav tööft.
„Wiers mach ikk dor noch wat to särgen – Hooget Gericht – ikk mach nich begriepen, dat sowat geböören kann – dat Wichtje har joa ok schrieven kunnt, ikk har hör Gewalt andoan. Denn seet ikk nu säker all in d’ Schkapp to Tutenklääven. Eerlich – de Glooven an dat Recht bi us is mi reschkoapen verlüstich goahn.“
„Good dat dat nich so is“ kummt van achter de Galerii
Ikk spöär reinwäch, dat de Richterskeerl dat leed doahn har.
„Denn finnen See hör Glooven hier villicht een Stükkji wäär“ – dat wee för mi – un in de Anner Richt stüürt he de Froach:
„Will die Gegenpartei die Klage nicht aus Sympathie für den Beklagten zurücknehmen?“
Mit disse Froach hett he de Avkoaten dor tüschen de melkbummengrooten Kuffers liekers een Porch in d’ Taaschke stoppt.
De Dokterjuren mooten eers tweemoal schluuken – ikk seech dat an de Knoop ünner hör Halsgatten.
„Das geht leider nicht“ nochmoal schütt de Knoop bi de Een tweemoal up un doal – „ich möchte meine Mandanten dazu bewegen, ihr Verhalten zu ändern – und dafür brauche ich ein Urteil.“
Seech ikk dor een Lüchten över de Oogen in de schwaarte Roov – ov hett de Süän blods kniipoocht, as de Richter – woll mehr to sükk sülvst – sächt:
„Denn schöält See dat ok hemmen.“
Boaben up de Galerii word wat Papier hen un herschoaven.
„Sind wir damit durch? Ov hett noch Een wat to särgen? Nicht – dann ergeht folgender Beschluß:
Verkündung des Urteils am 28. des Monats“ – un to mi: „in veertein Doach hört See van mi, wo dat utgoahn is – See bruken sükk oaber nich up de Padd to moaken – ikk stüür hör dat to. Wi sünd to Enn’n – mien Heer see köänt noa Huus to foahrn“.
Ikk hevv denn schmoals dat letzde Word, un dat is: 
„Bedankt un munterhollen säch ikk in dat Rundum.“
 © ee 


Schwiech still…

Schwiech still… 

Schwiech still mien Haart, schwiech still
mien Seel flücht över d‘ Woater licht
see weet nich wat see söken will
see käent nich Förm un nich Gesicht

see spöört dat mi wat fäälen deit
see sücht dat Lokk in mien Besinnen
in dat sükk aal mien Süchten dreit
so witt as unbeschrääven Linnen

see kummt eers trüch wenn see wat funnen
wat liek in mien Belääven passt
wiel see denn ‚wiß dat ikk hevv wunnen
wiel verlüstich geit mien Olldachslast.

© ee 
 Ewald Eden leest düt Gedicht — to’n Anhören: